ΓΛΩΣΣΑ

ΑΣΤΡΑΔΕΝΗ

Υποκείμενο

Το Υποκείμενο απαντά στην ερώτηση Ποιος; Είναι πάντα σε ονομαστική πτώση. 

Το Υποκείμενο στην Ε.Φ. δείχνει ποιος έκανε την πράξη. Στην Π.Φ. δείχνει ποιος έπαθε την πράξη. Πολλές φορές δε βάζουμε Υποκείμενο επειδή το εννοούμε (παρότι το εννοούμε, εξακολουθεί να είναι Υποκείμενο).  Το Υποκείμενο μπορεί να είναι προσωπική αντωνυμία (εγώ, εσύ κ.λπ.).

Ο Θοδωρής παίζει μπάλα.

Αυτός παίζει μπάλα.

Παίζει μπάλα. (Υποκείμενο ο Θοδωρής, που εννοείται)

Υπάρχουν επίσης κάποια ρήματα που δεν έχουν πρόσωπο. Τα λέμε απρόσωπα ρήματα. Συνήθως ακολουθούνται από δευτερεύουσα πρόταση που ξεκινά με να ή ότι. 

Πιστεύεται ότι οι γονείς παίρνουν ολοένα και περισσότερα διαζύγια.

Το Υποκείμενό μας είναι όλη η πρόταση.

Ρήμα

Το Ρήμα είναι η πράξη ή την πάθηση. 

Έχει τα πάντα. 

Ο Κριστιάν είναι καλός.

Αντικείμενο

Το Αντικείμενο μάς δείχνει ποιος παθαίνει την πράξη στην Ε.Φ. και απαντά στην ερώτηση Τι;. Είναι σε αιτιατική πτώση (με μια εξαίρεση που θα δούμε παρακάτω).

Ο Θάνος παίζει κιθάρα.

Τι παίζει; Κιθάρα.

Τα επιρρήματα είναι προσδιορισμοί και όχι αντικείμενα!

Ο Θάνος παίζει καλά την κιθάρα.

Οι προσωπικές αντωνυμίες είναι επίσης Αντικείμενα. ΠΆΝΤΑ.

Ο Σταμάτης με σκότωσε.

Μια ολόκληρη πρόταση μπορεί να είναι και αυτή αντικείμενο.

Θέλω να διαβάζετε πολύ.

Βλέπετε; 

Κατηγορούμενο

Το Κατηγορούμενο χαρακτηρίζει το Υποκείμενο. Είναι σε πτώση ονομαστική και ακολουθεί τα εξής συνδετικά ρήματα (και κάποια άλλα):

1. είμαι
2. γίνομαι
3. εκλέγομαι
4. ονομάζομαι
5. διορίζομαι
6. ζω
7. πεθαίνω
8. μετατρέπομαι σε
9. θεωρούμαι
10. αποτελώ

Ο Αϊνστάιν θεωρείται ο σημαντικότερος επιστήμονας.